Carabiner_Roll_Out_Header

ในฐานะที่ผมเป็นผู้เชี่ยวชาญการโรยตัวของหน่วย SWAT ในการฝึกเมื่อหลายปีที่ผ่านมาหน่วยของผมและสมาชิกประมาณ 15 คน ได้จัดการฝึกโรยตัวโดยใช้หอสูง 25 เมตร ซึ่งเป็นโครงสร้างหอสูงแบบคอนกรีต ที่มีจุดยึดสำหรับโรยตัวอยู่หลายจุดด้วยกัน เช่น บนหลังคา, ออกจากหน้าต่าง, ออกจากตะแกรงเหล็กของทางหนีไฟ ฯลฯ การฝึกครั้งนี้ถือได้ว่าเป็นช่วงแรกๆ ของชีวิตการทำงานในหน่วยปฎิบัติการพิเศษของผมเลยทีเดียว ณ ช่วงเวลานั้นตัวผมเอง มีประสบการณ์การปีนเขามาแล้วเกือบ 20 ปี ประกอบกับการที่ผมผ่านการฝึกหลักสูตรการโรยตัวขั้นสูงระดับผู้เชี่ยวชาญ (Rappel Master) ทำให้ผมเป็นผู้ที่มีประสบการณ์มากที่สุดในทีม

วันนั้นสมาชิกในทีมทุกคนต่างประสบความสำเร็จในการโรยตัว ตามจุดต่างๆบนหอฝึกจนกระทั่งถึงจุดสุดท้ายซึ่งยากที่สุด จุดนี้มีจุดยึดที่ต่ำมาก ประมาณความสูงได้ 1.5 เมตรจากผนังของหอสูง ผู้ที่ผ่านการโรยตัวมาแล้วจะเข้าใจดีว่า จุดยึดต่ำลักษณะนี้จะสร้างความยากลำบากให้กับผู้โรยตัว ในช่วงถ่ายน้ำหนักออกจากขอบที่จะโรยตัว ออกมาตั้งท่ายืนเพื่อเตรียมพร้อมจะโรยตัวลง โดยต้องแขวนน้ำหนักตัวไว้บนเชือกด้วยการใช้มือเบรค ซึ่งอยู่ด้านล่างของห่วงโรยตัวรูปเลข 8 (figure 8) โดยผู้ที่โรยตัวลงไปแล้ว ต่างรวมกลุ่มกันด้านล่างที่บริเวณฐานของหอโดด เมื่อผมมองลงไปเห็นพวกเขา ผมจึงตัดสินใจที่จะโรยตัวลงไปรวมกลุ่มกับพวกเขาเอง ผมซึ่งเป็นผู้ควบคุมการโรยตัว ณ ขณะนั้น เป็นผู้ตรวจสอบความปลอดภัยของนักโรยตัวทุกคนแล้ว ก่อนที่พวกเขาจะโรยตัวลงไป เราใช้วิธีประคองเชือกเพื่อป้องกันตกแบบเดียวกับที่นักดับเพลิงใช้ (fireman belay) โดยที่มีคนข้างล่างเป็นผู้ควบคุมปลายเชือก เพื่อจะหยุดการตกจากที่สูง ของผู้ที่โรยตัวพลาดหรือสูญเสียการควบคุมระหว่างโรยตัวลง

ในครั้งนั้นพวกเราทั้งหมดใช้ฮาร์เนสแบบปีนเขาชนิดครึ่งตัว (สายรัดสะโพก) กับคาราบิเนอร์แบบเกลียวหมุนล็อค เพื่อคล้องเกี่ยวเข้ากับห่วงโรยตัวรูปเลข 8 ไว้กับฮาร์เนส หลังจากที่ทุกคนในทีมได้เตรียมพร้อมโรยตัวแล้ว ก็จำเป็นต้องตรวจสอบความปลอดภัยอีกรอบว่า เกลียวของคาราบิเนอร์ได้หมุนล็อคจนสนิทเรียบร้อยแล้วหรือยัง สำหรับการโรยตัวทีมีจุดยึดค่อนข้างต่ำครั้งนี้ เราได้นั่งลงหันหน้าห่างออกจากจุดยึด และใช้มือข้างที่ไม่ใช้เบรคค่อยๆดันตัวออกจากจุดที่จะโรยตัว และพลิกตัวกลับเข้าหากำแพงของหอ เมื่อพ้นขอบที่จะโรยตัวออกมาเล็กน้อย เมื่อเท้าสามารถยันกำแพงเพื่อทรงตัวได้ดีแล้ว ก็จะสามารถโรยตัวลงได้ตามปกติ จุดที่ท้าทายมากที่สุดคือช่วงระหว่างที่ไต่ข้ามขอบลงไปด้านล่าง ปัญหาที่สามารถเกิดขึ้นได้ในขณะที่กำลังไต่ข้ามขอบ เพื่อให้เท้าตนเองสามารถยันทรงตัวกับกำแพงด้านล่างได้นั่น คือ ห่วงรูปเลข 8 สามารถหมุนหรือพลิกตัวจากแรงบิดตัวของเชือก และหากว่าเกลียวของคาราบิเนอร์ไม่ได้หมุนล็อคให้สนิท ห่วงรูปเลข 8 จะบิดตัวหลุดออกจากคาราบิเนอร์ได้ เหตุการณ์เช่นนี้เคยคร่าชีวิตและทำให้ผู้โรยตัวบาดเจ็บมาแล้วหลายครั้ง จากปรากฏการณ์ “Rollover” หรือการที่ห่วงรูปเลข 8 บิดตัวและหลุดออกมา

 

และด้วยความที่ผมเป็นคนสุดท้ายที่อยู่บนหอ จึงไม่มีใครมาตรวจสอบความปลอดภัยให้ผมได้อีก ตอนนั้นผมคิดว่าผมล็อคคาราบิเนอร์ไว้ดีแล้วจึงโรยตัวลง ลองเดาตามก็ได้ว่าจะเกิดอะไรขึ้น…ผมไม่ได้หมุนล็อคคาราบิเนอร์อย่างที่คิด และผมผลักตัวเองออกจากจุดโรยตัวตามขั้นตอน และพลิกตัวหันหน้าเข้าหากำแพงของหอด้านล่าง ตามที่คิดไว้คือผมจะต้องหันหน้าเข้าหากำแพง แต่วันนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นคือทันทีที่ผมดันตัวออก หลังของผมชนเข้าหากำแพงอย่างแรงและหน้าของผมหันไปทางท้องฟ้าแทน ซึ่งในจุดนั้นตัวผมอยู่ต่ำกว่าขอบโรยตัวของหอสูงประมาณ 1 เมตร มือข้างหนึ่ง(ข้างที่ไม่ได้ใช้เบรคเชือก) ยื่นขึ้นเหนือตัวผม และมือข้างที่ควบคุมการเบรคยังคงจับเชือก อยู่ที่บริเวณสะโพกตามที่ควรจะเป็น โดยที่ห่วงรูปเลข 8 ยังค้างติดอยู่กับเชือกซึ่งอยู่เหนือศีรษะของผม แต่ไม่ได้คล้องติดอยู่กับคาราบิเนอร์ที่ควรจะยึดติดอยู่กับสายรัดตัวของผม

Carabiner_Roll_Out_01

โชคดีที่มือข้างที่ไม่ได้ใช้เบรคเชือก รูดลงไปชนกับห่วงโรยตัวรูปเลข 8 ที่ยังติดค้างอยู่บนเชือก และมือข้างนั้นเป็นเพียงสิ่งเดียว ที่ช่วยไม่ให้ผมตกดิ่งลงไปกระแทกกับพื้นคอนกรีตที่ความสูง 20 เมตร ผมใช้ความพยายามหลายครั้ง ที่จะพันเชือกรอบลำตัวเพื่อรูดเชือกลงมาแต่ก็ไม่สำเร็จ การที่ห่วงโรยตัวบิดตัวหลุดออกจากคาราบิเนอร์แบบเกลียวหมุนนั้น เป็นเหตุการณ์ของการบาดเจ็บและเสียชีวิตที่เกิดขึ้นค่อนข้างบ่อย ที่ผ่านมาหลายปีผมได้ยินรายงานเกี่ยวกับนักปีนหน้าผาและนักปีนเขา ตกลงมาเสียชีวิตจากกรณีนี้เป็นจำนวนมาก จากประสบการณ์การทำงานในหน่วยค้นหาและกู้ภัย (SAR – Search & Rescue) ทำให้ผมตระหนักถึงอาการบาดเจ็บ จากการตกจากที่สูงซึ่งรวมถึงกระดูกหักที่ขา การโรยตัวแต่ละครั้งของหน่วยค้นหาและกู้ภัยในอดีต ก็ไม่ได้บังคับว่าผู้โรยตัวควรใช้คาราบิเนอร์แบบล็อคอัตโนมัติมาก่อน

ผู้ควบคุมการทำงานกู้ภัยบนเฮลิคอปเตอร์หลายคน พยายามตรวจสอบว่าคาราบิเนอร์ที่ติดกับผู้โรยตัวทุกคน หมุนล็อคจนสนิทแล้วหรือยังก่อนที่จะปล่อยให้โรยตัวออกจากอากาศยาน หลายครั้งก็พบว่าในขณะที่กำลังจะเตรียมโรยตัวออกนั่น ห่วงโรยตัวรูปเลข 8 ได้บิดตัวหลุดออกคาราบิเนอร์แบบเกลียวล็อคอยู่บ่อยครั้ง สมาชิกในทีมกลับไม่รู้ตัวเลยว่าอะไรจะเกิดขึ้น ซึ่งจะกลายเป็นว่าหากโรยตัวออกไป เขาจะห้อยตัวอยู่บนเชือกด้วยมือที่เตรียมเบรคเชือกเท่านั้น เนื่องจากความตื่นเต้นและเสียงที่ดังบนอากาศยาน อาจทำให้ผู้โรยตัวหลายคนลืมแม้กระทั่งขั้นตอนง่ายๆ ในการหมุนล็อคคาราบิเนอร์ของตนเอง ถ้าไม่ใช่เพราะการสังเกตุเห็นของหัวหน้าทีมแล้ว พวกเขาคงตกลงมาบาดเจ็บสาหัสหรือไม่ก็เสียชีวิตเลยทีเดียว

ที่ผ่านมาหลายปี ผมได้ยินหลายคนพูดว่า การปลดล็อคคาราบิเนอร์แบบล็อคอัตโนมัติ ออกจากห่วงโรยตัวรูปเลข 8 เพื่อให้ห่วงหลุดออกจากเชือกนั้นทำได้ยาก และช้ากว่าการใช้คาราบิเนอร์แบบเกลียวหมุนล็อค ผมอยากจะบอกว่าทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตก็เหมือนกันครับ ถ้าคุณให้เวลาฝึกฝนอย่างเพียงพอ คุณก็จะสามารถใช้งานคาราบิเนอร์แบบล็อคอัตโนมัติได้ดีเช่นกัน ในความเป็นจริงแล้วถ้าคุณบอกว่า ปลดคาราบิเนอร์แบบล็อคอัตโนมัติทำได้ช้า ต้องถามว่าเรากำลังพูดถึงการใช้ความเร็วสักแค่ไหน 2-3 วินาที? ? ประสิทธิผลของคาราบิเนอร์ชนิดล็อคอัตโนมัติ ได้รับการพิสูจน์แล้วหลายต่อหลายครั้ง ว่ามันคุ้มค่าที่จะแลกความปลอดภัยของชีวิตกับการใช้เวลาเพิ่มขึ้นอีกแค่เพียง 2-3 วินาที ดังนั้นเพื่อความปลอดภัยสำหรับสมาชิกในหน่วยค้นหาและกู้ภัย SAR และหน่วยปฏิบัติการพิเศษ SWAT ทุกวันนี้หน่วยงานของผม ได้ออกกฏบังคับว่าการโรยตัวทุกครั้ง ทุกคนจะต้องใช้คาราบิเนอร์แบบล็อคอัตโนมัติเท่านั้น ถ้าไม่มีคาราบิเนอร์แบบล็อคอัตโนมัติ ก็ไม่ต้องโรยตัวเลยทีเดียว หรือจะต้องรอและขอยืมอุปกรณ์ จากผู้ที่โรยตัวถึงพื้นอย่างปลอดภัยแล้วเท่านั้น

เหตุการณ์ในวันนั้นทำให้ผมต้องห้อยอยู่เหนือพื้นที่ความสูง 20 เมตร ทำให้ผมตัดสินใจใช้เชือกพันรอบตัวเพื่อชลอให้โรยตัวลงมาอย่างช้าๆ แต่ก็ทำไม่ได้ มือข้างที่จับเชือกของผม เริ่มอ่อนล้าและก็แทบจะจับเชือกไม่อยู่ ผมจึงตัดสินใจรูดเชือกลงมา ผมใช้มือทั้งสองข้างและปล่อยตัวเองรูดลงไป ซึ่งเหมือนกับการร่วงตกลงมาดีๆนั่นเอง มือทั้งสองข้างของผมถูกเชือกบาดจนไหม้ เมื่อผมใกล้จะตกถึงพื้น สมาชิกคนหนึ่งในหน่วยของผมได้เสียสละตัวเอง โดยใช้ตัวของเขาเข้ารับตัวผมได้ทัน ก่อนที่ผมจะตกลงมากระแทกกับพื้น คนที่ช่วยผมไว้ไม่ได้รับบาดเจ็บแต่อย่างใด ส่วนตัวผมเองตกลงมาโดยเท้ากระแทกกับพื้นอย่างแรง แต่โชคดีที่ขาของผมไม่หัก

หากว่าคุณเป็นนักปีกเขา หรือสมาชิกของหน่วยค้นหาและกู้ภัย, ทหาร หรือเจ้าหน้าที่ตำรวจ ผมแนะนำให้คุณใช้คาราบิเนอร์แบบล็อคอัตโนมัติ คล้องเข้ากับสายรัดตัว และอุปกรณ์โรยตัวทุกครั้งที่ทำการโรยตัว และตรวจสอบอุปกรณ์ของแต่ละคนทุกครั้ง เพื่อให้มั่นใจในการปฏิบัติงานได้อย่างปลอดภัย เพราะชีวิตที่คุณอาจได้ช่วยปกป้องไว้ อาจเป็นชีวิตของคุณเองหรือของเพื่อนคุณก็เป็นได้

ผู้เขียน – เดน่า วีแลนเดอร์, หัวหน้าชุดเจ้าหน้าที่ค้นหาและกู้ภัย ประจำเฮลิคอปเตอร์กู้ภัยของ LA County Sheriff เมืองลอสเองเจอลิส ประสบการณ์การทำงานตำแหน่ง Air Rescue Crewman Paramedic กว่า 30 ปี