การใช้เงื่อน เพื่อการโรยตัวที่ถูกวิธี

การใช้เงื่อน เพื่อการโรยตัวที่ถูกวิธี

กลายเป็นเรื่องปกติ ที่หลายคนชอบตั้งคำถามเหมือนเล่นเกมส์ “ถ้าหาก….?” สำหรับคำถามเรื่องการโรยตัว ถ้าหาก…? มักจะเริ่มด้วยคำถามที่ว่า “ถ้าหากไม่มีห่วงโรยตัว รูปเลข 8….หรือ อุปกรณ์อื่นล่ะ (จะโรยตัวได้หรือไม่?)” แล้วถ้าเราจะถามกลับว่า ถ้าคุณไม่มีสิ่งที่ขาดไม่ได้เลย เช่น เชือกล่ะ? เพราะถ้าไม่มีเชือก คุณก็คงโรยตัวไม่ได้ แต่ถ้าหากขาดอุปกรณ์บางอย่างไป อาจจะดัดแปลงหรือหาวิธีอื่นมาทดแทนกันได้ครับ

ในประเทศไทยส่วนมาก แต่เดิมอุปกรณ์โรยตัวยังไม่มีให้เลือกใช้ เราจึงยังคงเห็นการโรยตัวโดยใช้เชือกโรยตัว พันเข้ากับคาราบิเนอร์ ‘Carabiner Wrap’ กันอยู่มาก ในการพันเชือกเข้าคาราบิเนอร์ เชือกจะถูกพันแกนในของคาราบิเนอร์ 1-2 รอบ เพื่อให้เกิดแรงเสียดทาน เป็นวิธีการโรยตัวสำหรับคนคนเดียว แต่ด้วยวิธีนี้แรงเสียดทานที่เกิดจากจุดสัมผัสจะมีน้อย และบ่อยครั้งที่เกิดอุบัติเหตุและผู้โรยตัวได้รับบาดเจ็บ ดังที่เราเห็นในภาพอุบัติเหตุจากการฝึกทั้งที่มาจากประเทศไทยและจากที่อื่นๆ ทั่วโลก

วิธีที่ปลอดภัยกว่าการพันเชือกเข้ากับแกนของคาราบิเนอร์ คือ การใช้เงื่อน Munter Hitch (มัน-เตอร์-ฮิช) หรือ Italian Hitch (อิตาเลี่ยน-ฮิช) เพื่อใช้ในการควบคุมหรือผ่อนน้ำหนัก ลง ด้วยแรงเสียดทานภายในของตัวเงื่อนเอง รวมถึงการสลับฝั่งในการดึง เงื่อน Munter Hitch จึงถูกนำมาใช้ในการโรยตัวหรือผ่อนบุคคลลงจากที่สูงได้ดี “ถ้าหาก…ทำแบบนี้แล้วเชือกจะสึกหรอมั้ย?” ตอบว่าเชือกที่เคลื่อนไหวและเกิดการสัมผัสอย่างสม่ำเสมอด้วยแรงที่เท่ากัน โดยเชือกไม่ได้ไขว้หรือตัดขวางในจุดใดจุดหนึ่ง เชือกจึงไม่เกิดการบีบรัดหรือตัดเฉพาะจุด แต่ปัญหาหนึ่งของการโรยตัวด้วยเงื่อน Munter Hitch หรือ Italian Hitch คือการที่เชือกบิดตัวได้มาก หากโรยตัวด้วยระยะการโรยที่สูงมาก หรือต้องโรยตัวลงหลายๆครั้งกับเงื่อนนี้ เชือกจะบิดหรือตีเกลียวได้ง่าย

“แล้วถ้าหาก…ไม่ใช้เงื่อนนี้ จะใช้เงื่อนอะไรดี?” เงื่อนที่ใกล้เคียงกัน และช่วยลดการบิดเกลียวให้น้อยลง คือ เงื่อน ‘Super Munter Hitch’ (ซูเปอร์-มัน-เตอร์-ฮิช) ซึ่งเป็นเงื่อนเชือกพิเศษ ที่เริ่มนำมาใช้อย่างแพร่หลาย และเป็นเงื่อนที่มีประโยชน์ต่อการโรยตัวอย่างมาก เหมือนเป็นการใช้ Munter Hitch สอดกลับบนตัวเงื่อนอีกชั้นหนึ่ง แทนที่จะเรียก Munter Hitch 2 ชั้น ควรเรียกว่า Super Munter Hitch ตามชื่อสากลนะครับ เงื่อนนี้เพิ่มแรงเสียดทานขึ้นได้มากกว่า Munter Hitch ปกติ และด้วยแรงเสียดทานที่มากขึ้นนี้เอง ยังสามารถใช้ผ่อนน้ำหนักบุคคล 2 คน ในเวลาเดียวกันได้อย่างปลอดภัย ซึ่งหากใช้เพียงการพันเชือกเข้าคาราบิเนอร์ธรรมดา Carabiner Wrap เพียงอย่างเดียว จะไม่สามารถผ่อนน้ำหนักที่มากกว่าบุคคลคนเดียวได้ปลอดภัยแน่นอน ประโยชน์ในการใช้ Super Munter Hitch อีกข้อก็คือ เมื่อเชือกวิ่งผ่านตัวมันเองในทิศทางย้อนกลับครั้งที่ 2 การคลายการบิดเกลียวของเชือก ก็จะเกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติ

ข้อควรคำนึงของทั้งการใช้เงื่อน Munter Hitch และ Super Munter Hitch คือ ควรใช้คาราบิเนอร์ทรงลูกแพร์ ‘pear shape’ หรือ ภาษาเยอรมันเรียกว่ารูปทรง HMS – Halbmastwurfsicherung (ลองอ่านเอาตามที่สบายใจดูนะครับ) สำหรับคาราบิเนอร์ทรงลูกแพร์ เช่น Rock Exotica Pirate Carabiner จะเหมาะสมกับการใช้เงื่อนเชือกนี้ในการโรยตัว เพราะคาราบิเนอร์ทรงรูปตัวดี ‘D shape’ จะไม่มีส่วนโค้งด้านบนที่กว้างพอ ในการทำเงื่อนลักษณะนี้ให้เกิดประสิทธิภาพได้เต็มที่ครับ แม้ว่าเงื่อน Munter Hitch และ Super Munter Hitch จะง่ายต่อการผูกและใช้งาน ก็ควรฝึกใช้ให้ถูกต้อง ก่อนจะนำไปประกอบในการโรยตัวซึ่งมีความเสี่ยง หวังว่าภาพวีดีโอของเรา จะช่วยอธิบายให้เห็นการทำงานของเงื่อนได้ชัดเจน และตอบคำถามการใช้อุปกรณ์โรยตัว แบบน้อยที่สุดและปลอดภัยสูงสุดได้ชัดเจนครับ

Share this post

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *